بلند**1 کوه 1 :
رشته کوه البرز در قسمت شمالی ایران قرار گرفته است .این رشته کوه از غرب از تالش جمهوری آذربایجان آغازمی شود و در قسمت شرق تا افغانستان و ترکمنستان ادامه پیدا میکند.
این رشته کوه در شمال ایران و جنوب د ریاچه خزر ،رشته ی شرقی –غربی به نسبت پرپیچ وخمی را تشکیل می دهد که از آذربایجان تا خراسان ادامه دارد.
بلند ترین کوه این رشته کوه ،کوه دماوند می باشد که در استان مازندران شهر رینه قرار دارد دامنه ها و دره های البرز از جمله مراکز تفریحی مهم مردم سمنان ،قزوین ،کرج و تهران می باشد.هم چنین بخش بسیار بزرگی از البرز در راستای کناره ی جنوبی دریای خزر امتداد پیدا کرده است . در این قسمت جبهه ی جنوبی آن خشک ولی جبهه ی شمالی آن سرسبز و خوش آۤب و هواست .
یکی از دلایل این دوگانگی وجود رشته کوه البرز می باشد که مانند سدی طبیعی از گذر رطوبت برخاسته از دریای خزر به سوی جنوب جلوگیری می کند و بیشتر این رطوبت در جبهه ی شمالی البرز می بارد.
تهران ،مازندران ،گیلان ،قزوین ،سمنان و گلستان از جمله استان هایی است که بخش هایی از البرز در آن واقع شده است.
از مهم ترین رودهای دامنه شمالی البرز سفید رود و دامنه های جنوبی آن جاجرود و کرج را می توان نام برد.قله های بسیار زیادی برای کوهنوردی د راین رشته کوه وجود دارد که از آن می توان به دماوند ،علم کوه ،آزادکوه،شاه البرز،سیالان ،توچال و پهنه حصار اشاره کرد .
**تقسیم بندی رشته کوه البرز:
ساختار رشته کوه البرز را به ۵ قسمت کلی می توان تقسیم کرد
-ساختار البرز غربی
-ساختار البرز مرکزی
-ساختار البرز شرقی
-رشته کوه فیروزکوه
-کوههای گیلان
**واژه شناسی :
در اوستا ( هره برزیتی ) پهلوی (هربرز) تشکیل شده از دوجزء : هر ،به معنای کوه و برز به معنای بزرگ و بلند و بالا . هم چنین در ادبیات پارسی ( برزکوه) هم به معنای البرز آمده است و ترجمه ی تحت اللفظی آن می باشد.
**ذخایر و مواد معدنی:
رشته کوه های البرز ارتفاعی بیش از ۳ هزار متر دارد و کانی های گوناگونی دراین منطقه دیده می شود که بعضی از آن ها منحصر به فرد است
بیشترین ذخایر موجود در رشته کوه های البرز مربوط به ذغال سنگ می باشد البته در محوری از آن به نام خلخال-بهشهر ، روی و سرب وجود دارد.هم چنین پوکه های معدنی ،باریت و فلورین از دیگر ذخایر موجود در این ناحیه هستند.آهک و ذخایر فسفات و ماسه های ریخته گری از رشته کوه های البرز استخراج می شود.
هم چنین زایش طلا در تنگسر هم به صورت بسیار محدود دیده شده است و مقداری آهن از دیگر موادی است که در این منطقه وجود دارد.
**ویژگی های جغرافیایی :
از نظر زمین ساخت و چینه شناسی ، رشته کوه البرز به سه بخش باختری ( غربی ) ،مرکزی و خاوری بخش بندی می شود.البرز غربی از رودخانه آستاراچای تا دره سپید رود ،البرز مرکزی از دره سپیدرود تا دره فیروزکوه و رود تالار ،البرز شرقی از دره فیروزکوه تا گرگان رود ومرز خراسان کشیده شده است.هم چنین البرز غربی قسمت مهمی از کوه های تالش را د رمی گیرد .این کوه ها از گردنه ی حیران تا غرب شهرستان هشتپر تقریبا به خط راست به سمت جنوب و بعد از آن به سمت جنوب شرقی امتداد پیدا می کند و در جنوب شهرستان رشت به دره سپیدرود می پیوندد.
**اسطوره شناسی:
رشته کوه لبرز و همینطور قله دماوند و به خصوص قارن کوه ( قاف) در قسمت شمال استان سمنان نقش بسیار برجسته ای در متون تاریخی طبرستان و افسانه های ایرانی دارند.البته در افسانه ها و داستان های کهن از رشته کوه البرز به نام تیراگ نام برده شده است که در واژۀ نامه کتاب سوشیانس نیز از آن یاد شده است.
البرز هر جا که باشد و به هرنام که باشد ، خواه در اوستا باشد ،خواه در شاهنامه ....
هرا باشد ،هرابرز باشد،هرابرزیتی باشد یا البرز ،اسطوره ی بالا بلند عشق است ...
هستی ساز وبخشنده ،شکوهمند و مغرور . بالا بلندی که از خویش نردبانی می سازد و پله پله تا نیروهای اهورایی می پوید و انگیزه های اهریمنی ار زیر پا می گذارد...
برچسب:
نویسنده: رادین بهرامی